नाभी तेल वेलनेस ट्रेंड म्हणून प्रसिद्ध होण्यापूर्वी खूप आधीपासूनच, बहुतेक भारतीय घरांमध्ये ते झोपण्यापूर्वीची एक दिनचर्या होती.
आपल्यापैकी बहुतेक लोकांनी लहानपणी कोणातरी मोठ्या व्यक्तीने गरम तेलाचे काही थेंब तळहातावर घेऊन, ते नाभीवर दाबून झोपण्यापूर्वी हळूहळू गोल फिरवत मालिश करताना पाहिले असेल. तरीही अनेक वर्षं उलटल्यानंतरही, याबद्दलची संपूर्ण माहिती ब्लॉग, सोशल मीडिया पोस्ट आणि अर्धवट स्पष्टीकरणे यांमध्ये विखुरलेलीच राहिली.
म्हणून, आणखी एक विक्रीचा प्रचार किंवा वरवरची माहिती देणारी यादी देण्याऐवजी, ही मार्गदर्शिका पारंपरिक आयुर्वेदिक समजुतींपासून ते आधुनिक विज्ञानापर्यंत नाभी तेलाशी संबंधित सर्वात सामान्य प्रश्नांची उत्तरे देते.
कारण पिढ्यानपिढ्या चालत आलेल्या या पद्धतीकडे अधिक बारकाई नजरेने पाहणे योग्य आहे. आणि जर तुम्हाला कधी विचारले असेल की ते तेलाची छोटी बाटली नेहमीच बेडसाइड टेबलवर का असते, तर तुम्ही योग्य ठिकाणी आला आहात.
1. नाभी तेल म्हणजे काय?
नाभी तेल, ज्याला पोटाच्या नाभीचे तेल असेही म्हणतात, हे नाभीवर थेट औषधी तेल लावण्याची पद्धत आहे. हे आयुर्वेदातील नाभी चिकित्सा किंवा नाभी थेरपीमध्ये रुजलेले आहे.
आयुर्वेदाच्या समजुतीनुसार, नाभी हे शरीराचे मध्यवर्ती केंद्र आहे, जिथे 72,000 शिरा एकत्र येतात आणि पचनसंस्था, यकृत, प्रजननसंस्था आणि मज्जासंस्थेकडे पसरतात.
2. नाभी चिकित्सा म्हणजे काय?
नाभी चिकित्सा, किंवा नाभी तेल थेरपी, ही एक प्राचीन आयुर्वेदिक पद्धत आहे, ज्यामध्ये नाभीला शरीरातील आरोग्य आणि चैतन्याचे एक महत्त्वाचे केंद्र मानले जाते. या थेरपीमध्ये नाभीमध्ये गरम औषधी तेलाचे काही थेंब थेट टाकून त्याच्या आसपासच्या भागाला हळुवारपणे मालिश केली जाते.
परंपरागतपणे, त्वचेच्या दीर्घकाळ संपर्कासाठी ते तेल रात्रभर तसेच ठेवले जाते. नाभीच्या आसपासची त्वचा पातळ आणि रक्तवाहिन्यांनी समृद्ध असते, त्यामुळे त्यावर बाह्य औषधे लावणे सोयीस्कर ठरते.
3. नाभीमध्ये तेल लावल्यावर काय होते?
आयुर्वेदानुसार, शरीर त्वचेद्वारे औषधी तेल शोषून घेऊन ते थेट रक्तप्रवाहात आणि लसिका संस्थेत पोहोचवते. नाभीला विशेष महत्त्व आहे, कारण ते शरीरातील एक मध्यवर्ती जोडणी केंद्र मानले जाते आणि त्याच्या आसपासची त्वचा तुलनेने पातळ व रक्तवाहिन्यांनी समृद्ध असते.
नाभीवर विशेषतः तयार केलेले औषधी तेल लावल्याने, या तेलांचे फायदेशीर गुण शरीरात अधिक प्रभावीपणे पोहोचतील, असे उपचारकर्ते मानतात.
नाभी तेल लावण्याची ही साधी दिनचर्या केवळ वापरण्यास सोपी असल्यामुळेच नव्हे, तर अनेक पारंपरिक आरोग्यदायी फायद्यांसाठीही महत्त्वाची मानली जाते.
यातील संभाव्य फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
- शरीराच्या नैसर्गिक विषहरण प्रक्रियेला मदत करते
- पचन सुलभता आणि पचनसंस्थेचे आरोग्य सुधारते
- हार्मोनल संतुलन राखण्यास मदत करते
- मासिक पाळीतील अस्वस्थता आणि पेटके कमी करण्यास मदत करू शकते
- स्नायूंचा ताण आणि कडकपणा कमी करते
- सूज आणि जळजळ कमी करण्यास मदत करते
- मनःशांती आणि शांत झोपण्यास मदत करते
- प्रजनन आरोग्य आणि सर्वांगीण स्वास्थ्याला मदत करते
यातील अनेक फायदे आयुर्वेदिक परंपरा आणि शतकानुशतके चालत आलेल्या वापरामध्ये रुजलेले असले तरी, प्रत्येकाचा अनुभव वेगवेगळा असू शकतो.
4. पेचोटी ग्रंथीबद्दल काय?
पेचोटी ग्रंथी नाभीच्या मागे असते, असे मानले जाते. आणि ही ग्रंथी औषधांच्या शोषणासाठी प्रवेशद्वार म्हणून काम करते. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, पारंपरिक औषधांमध्ये पेचोटी ग्रंथी ही संकल्पना व्यापकपणे सांगितली असली, तरी आधुनिक वैद्यकीय विज्ञानात तिची स्वतंत्र शारीरिक रचना म्हणून ओळख झालेली नाही.
5. नाभी तेल कसे वापरावे?
नाभीची पोकळी लहान असते. त्यात साधारण 6 थेंब मावतात; हीच योग्य मात्रा आहे. अधिक चांगल्या परिणामांसाठी नाभीच्या कडेला आणि पोटावर कडेच्या आसपास तेल लावावे.
पाच-पायरींची दिनचर्या:
- बेड, चटई किंवा सोफ्यावर पाठीवर सपाट झपा. पाठीवर झोपल्याने तेल नाभीच्या खोलगट भागात जमा होते आणि वाहून जात नाही.
- ड्रॉपर दोन तळहातांमध्ये 5–10 सेकंद फिरवून गरम करा. शरीराच्या तापमानाचे तेल लवकर शोषले जाते आणि वापरण्यास अधिक सोयीस्कर असते.
- नाभीमध्ये थेट 6 थेंब टाका. अधिक चांगल्या परिणामांसाठी नाभीच्या कडेला आणि पोटावर कडेच्या आसपास तेल लावा.
- नाभीच्या आसपास वाढत्या वर्तुळाकार हालचालीत घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने 60–90 सेकंद मालिश करा. वर्तुळ 2–3 इंचांच्या परिघाचे असावे; हा नाभीशी जोडलेला पोटाचा मर्म क्षेत्र आहे.
6. नाभी तेल नाभीच्या बाहेर सांडले तर काय करावे?
नवीन वापरकर्त्यांमध्ये ही सर्वात सामान्य शंका असते. जर तेल नाभीच्या कडेवरून बाहेर सांडले तर
- ते पुसून टाकू नका. सांडलेले तेल वापरा. घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने हळुवारपणे पोटाच्या आसपास मालिश करा; संपूर्ण एपिगॅस्ट्रिक प्रदेश औषधीदृष्ट्या सक्रिय असतो.
- जर तेल अधिक दूर (छातीकडे किंवा जननेंद्रियांच्या रेषेपर्यंत) गेले, तर घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने बाहेरच्या बाजूला मालिश सुरू ठेवा; तेल त्वचेद्वारे शोषले जात असते.
7. तुमच्या विशिष्ट उद्दिष्टासाठी कोणते नाभी तेल योग्य आहे?
|
तेलाचे नाव |
समस्या / लक्षण |
|
मोहरीचे तेल, एरंडेल तेल किंवा आल्याने मुरवलेले तेल |
पचन आणि पोट फुगणे |
|
बदाम तेल, नारळ तेल किंवा तीळ तेल |
हार्मोनल संतुलन आणि प्रजननक्षमता |
सँडलवुड तेल, लॅव्हेंडर तेल किंवा ब्राह्मी तेल |
मानसिक आरोग्य आणि तणावमुक्ती |
कोरफड तेल, हळदीने मुरवलेले तेल किंवा तूप |
त्वचा आणि विषहरण |
|
नारळ तेल |
सूज रोखणे |
8. वेद संजीवनी 6 हिरो नाभी तेल कधी वापरावे?
|
उत्पादन |
समस्या / लक्षण |
केव्हा वापरावे |
|
पचन सहाय नाभी तेल |
अपचन, पोट फुगणे, गॅस, बद्धकोष्ठता, ॲसिडिटी, हायपरॲसिडिटी, IBS, भूक न लागणे, मंद चयापचय. |
दररोज कधीही |
|
झोप सुखाऊ नाभी तेल |
झोप लागण्यास अडचण, खंडित झोप, रात्रीच्या वेळी विचारांचे चक्र, कामाचा ताण, चिंता, अस्वस्थता, अतिनिद्रा, किरकोळ बर्नआउट. |
दररोज झोपण्यापूर्वी किंवा डुलण्यापूर्वी |
|
खुर्रट थांब नाभी तेल |
सवयीने खुर्रट होणे, सौम्य स्लीप ॲप्नियाची लक्षणे, रात्री नाकावाटे श्वास अडकणे, घशा कोरडा होणे, अस्वस्थ श्वासोच्छवास. |
दररोज झोपण्यापूर्वी किंवा डुलण्यापूर्वी |
|
सांधेदुखी नाभी तेल |
सांधे आखडणे, संधिवाताचा तीव्र होणे, कंबरदुखी, गुडदुखी, खांदा जाम होणे, वयोमानानुसार सांध्यांची झीज, स्नायूंचा थकवा. तसेच, व्हेरिकोस व्हेनच्या अस्वस्थतेसाठीही याचा अभ्यास केला आहे. |
दररोज कधीही |
|
अल्फा शिलाजीत नाभी तेल (पुरुष) |
कमी ऊर्जा, थकवा, मानसिक धुक, कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती, वयोमानानुसार चैतन्याची घट, तणावामुळे कामगिरीत होणारी घसरण, पुरुषांमधील चयापचय आणि पचनाची कमकुवतपणा. |
दररोज कधीही
|
|
नोव्हा शिलाजीत नाभी तेल (महिलांसाठी) |
कमी ऊर्जा, हार्मोनल असंतुलन, तणावामुळे येणारा थकवा, कमी मूड, अंतरंग संबंधांसाठी आधार, मासिक पाळी आणि आजारपणांनंतर महिलांमध्ये होणारी रिकव्हरी. |
दररोज कधीही |

9. नाभी तेल लावण्याची योग्य पद्धत कोणती? टप्प्याटप्प्याने प्रक्रिया
नाभी तेल लावण्याची ही सर्वोत्तम प्रमाणित पद्धत आहे.
तयारी (60 सेकंद):
- मूत्रशय रिकामी करा.
- नाभी कोरड्या कापडाने स्वच्छ करा
- सैल, आरामदायी कपडे घाला; पोट उघडे ठेवा.
लावणे (2–3 मिनिटे):
- आरामदायी पृष्ठभागावर सपाट, पाठीवर झोपा.
- ड्रॉपर 5–10 सेकंद तळहातांमध्ये घासून कोमट करा.
- नाभीच्या खड्ड्यात थेट 6 थेंब टाका.
- तुमचा उजवा तळहात नाभीवर सपाट ठेवा; नाभीच्या भोवती लहान वर्तुळाकार फिरवत, घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने मालिश करा आणि हळूहळू 2–3 इंचाच्या परिघापर्यंत विस्तार करा.
- 60–90 सेकंद याप्रमाणेच सुरू ठेवा.
- पर्यायी: जर तुम्ही हालचाल करणार असाल, तर तेल टिकून राहण्यासाठी नाभीवर स्वच्छ घट्ट केलेला सुती कापड किंवा लहान सुती गोळा ठेवा.
विश्रांतीचा काळ:
- तेल लावल्यानंतर किमान 10–15 मिनिटे पाठीवर किंवा आरामदायी स्थितीत राहा, जेणेकरून ते शोषले जाण्यास सुरुवात होईल.
- हा या विधीचा महत्त्वाचा क्षण आहे. अनेक वापरकर्ते याला श्वासाच्या व्यायामाशी, काही मिनिटांच्या ध्यानाशी किंवा फक्त शांत झोपण्याशी जोडतात. या उत्पादनाचा मुख्य उद्देश हाच विश्रांतीचा क्षण आहे, तो केवळ अतिरिक्त फायदा नाही.
महत्त्वाची तांत्रिक टीप्स:
- नेहमी घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने मालिश करा. घड्याळाच्या काट्याच्या विरुद्ध दिशेने मालिश करणे या पद्धतीचा भाग नाही.
- उजवा तळहात वापरा. हे पारंपरिक असून संशोधनाच्या शोधनिबंधांमध्ये सांगितलेल्या मर्मबिंदू सक्रियकरणाशी सुसंगत आहे.
- हळुके दवाबद्दल. हा स्नेहन (तेल लावण्याचा) विधी आहे, खोल स्नायूंची मालिश नाही. त्वचा स्पर्श करत राहाव इतकाच दाब पुरेसा असावा.
10. जर कोणाची नाभी नसेल (किंवा नाभीत बदल झाला असेल) तर?
हा एक वास्तविक प्रश्न आहे आणि आपण त्याकडे दुर्लक्ष करू नये. शस्त्रक्रिया झालेल्या नाभी (अंबिलिकल हर्निया दुरुस्ती, लॅपरोस्कोपिक जखमा, टमी टक शस्त्रक्रियेमुळे बदललेली नाभी), जन्मजात सपाट नाभी किंवा दिसणाऱ्या अंबिलिकल हर्निया असलेल्या वापरकर्त्यांसाठी स्पष्ट पर्यायी पद्धत आवश्यक आहे. उपचार पद्धत हरवत नाही, फक्त नाभीची खड्डा ही जागा उपलब्ध नसते.
पर्यायी लावण्याची जागा "नाभी मर्म क्षेत्र":
नाभी हे एका मोठ्या मर्म क्षेत्राचे केंद्र आहे. जेव्हा नाभीची खड्डा उपलब्ध किंवा योग्य नसते, तेव्हा पोटाच्या मध्यभागी, नाभीच्या वर आणि खाली अंदाजे 2 बोटांच्या रुंदीच्या अंतरावर असलेल्या भागावर तेल लावा.
हे क्षेत्र त्याच पृष्ठभागावरील ऊर्जा वाहिन्यांचे आवरण करते आणि त्याच शारीरिक भागापर्यंत त्वचेद्वारे तेल पोहोचवते.
वापरण्यायोग्य नाभी नसलेल्या वापरकर्त्यांसाठी पद्धत:
- पोटाच्या मध्यभागी एका लहान थेंबाच्या थप्पीत 10 थेंब लावा (नाभी नसल्यामुळे तेल साचत नाही, म्हणून थोडी जास्त मात्रा द्या).
- उजव्या तळहाताने लगेच 2 इंचाच्या वर्तुळात पसरवा.
- घड्याळाच्या काट्याच्या दिशेने थोडा जास्त वेळ, 90–120 सेकंद मालिश करा.
- स्वच्छ सुती कापडाने झाकून 15 मिनिटे शांत झोपा.
11. नाभी तेल लावण्यापूर्वी आणि नंतर घ्यायची काळजी काय आहेत?
नाभी तेल लावण्यासाठी फार कमी तयारी लागते, परंतु लावण्यापूर्वी आणि नंतर काही साध्या काळजी घेतल्यास त्याचे फायदे जास्तीत जास्त मिळू शकतात आणि जळजळ टाळता येते.
लावण्यापूर्वी
- कोणतेही नवीन उत्पादन पहिल्यांदा वापरण्यापूर्वी पॅच टेस्ट करा: हाताच्या बोटांच्या खालच्या भागावर एक थेंब लावा, 4 तास थांबा, लालसरपणा, खाज किंवा जळजळ आहे का ते तपासा. प्रतिक्रिया झाल्यास पुढे वापरू नका.
- नाभीच्या आत किंवा आसपासची त्वचा फाटलेली, जखम असलेली किंवा सक्रिय पुरळ असलेली असल्यास तेल लावू नका.
- प्रत्येक नवीन बाटलीवर सील आणि एक्सपायरी तारीख तपासा. आम्ही ताजेपणासाठी लहान बॅचमध्ये उत्पादन करतो; एक्सपायरी तारखा महत्त्वाच्या आहेत.
- गरोदर असलेल्या किंवा स्तनपान करणाऱ्या महिला, 5 वर्षांखालील मुले, दीर्घकालीन औषधे घेणारे आणि वैद्यकीय समस्यांचे निदान झालेल्या वापरकर्त्यांनी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा
लावल्यानंतर
- स्नान करण्यापूर्वी किमान 30 मिनिटे थांबा. या काळात त्वचेद्वारे तेल शोषले जाण्याची प्रक्रिया सुरू असते.
- आरामदायी स्थितीत राहा. तेल लावल्यानंतर लगेच कष्टाची कसरत करू नका; 30 मिनिटे थांबा.
- बाटली उभी करून थंड, कोरड्या जागी आणि थेट सूर्यप्रकाशापासून दूर ठेवा. प्रत्येक वापरा नंतर टोपण घट्ट लावा.
वापर थांबवा आणि डॉक्टरांचा सल्ला घ्या, जर:
- तेल लावलेल्या ठिकाणी सतत त्वचा लाल होणे, खाज किंवा जळजळ होत असेल.
- पहिल्या 10 वापरांनंतर कोणताही अनपेक्षित पोटाशी संबंधित, श्वसन किंवा शरीराच्या सर्वसाधारण प्रणालीशी संबंधित त्रास जाणवला.
- तुम्ही एखादे नवीन प्रिस्क्रिप्शन औषध सुरू केले असेल, ज्यामध्ये त्वचेवर लावण्याचे किंवा त्वचेद्वारे शोषले जाणारे घटक असतील.
12. गरोदरपणात नाभी तेल लावणे सुरक्षित आहे का?
बहुतेक प्रकरणांमध्ये, नारळ, बदाम किंवा शेंगदाणा यांसारखी सौम्य वाहक तेले बाह्यतः वापरले असल्यास गरोदरपणात नाभी तेल लावणे सुरक्षित मानले जाते. ही तेले त्वचा पोषण आणि आराम देण्यासाठी सामान्यतः वापरली जातात आणि सहसा शरीराला चांगला प्रतिसाद मिळतो.
परंतु, गरोदरपणात सर्व तेले योग्य नसतात. त्याचप्रमाणे, एकाग्र वनौषधी मिश्रणांचे औषधी आयुर्वेदिक तेले केवळ पात्र आयुर्वेदिक तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच वापरावे.
म्हणून, गरोदरपणात कोणतेही विशेष तेल मिश्रण वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे किंवा तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन घेणे शिफारसित आहे.
13. नाभी तेल लावल्यानंतर परिणाम दिसण्यासाठी किती वेळ लागतो?
नाभी तेल लावणे ही एका रात्रीत होणारी उपाययोजना नाही. बहुतेक पारंपारिक आरोग्य पद्धतींप्रमाणेच, त्याचे फायदे नियमित आणि सातत्यपूर्ण वापरामुळे कालांतराने जाणवतात. म्हणूनच, तुमच्या शरीराला या पद्धतीला प्रतिसाद देण्यास पुरेसा वेळ मिळावा म्हणून आम्ही नाभी तेल दररोज किमान 21 दिवस वापरण्याची शिफारस करतो.
याव्यतिरिक्त, तुमच्या विशिष्ट समस्येनुसार या कालावधीत फरक पडू शकतो. काही लोकांना पहिल्या काही आठवड्यांतच त्वचेतील आर्द्रता आणि कोरडेपणा सुधारल्याचे जाणवते, तर पचन, झोप किंवा एकूण आरोग्याशी संबंधित फायदे दिसण्यासाठी जास्त वेळ लागू शकतो.
14. नाभी तेल चिंता आणि तणावापासून आराम देऊ शकते का?
हो, अनेक लोक रात्रीच्या विश्रांतीच्या दिनचर्येचा भाग म्हणून नाभी तेल लावतात. आयुर्वेदात योग्य वनौषधी किंवा उपचारात्मक तेल वात दोषाला शांत करण्यास मदत करते, असे मानले जाते. वात दोषाशी अस्वस्थता, चिंता, घबराट आणि अतिसक्रिय मन जोडलेले असते.
या पद्धतीमुळे मनाला खोलवर शांतता मिळू शकते. झोपण्यापूर्वी नाभीवर गरम तेलाचे काही थेंब लावल्याने मन शांत करणारी स्वतःची काळजी घेण्याची एक पद्धत तयार होते, जी विश्रांतीला प्रोत्साहन देते आणि शरीराला विश्रांतीच्या स्थितीत जाण्यास मदत करते.
सातत्याने नाभी तेल लावल्यास मनःशांती, भावनिक संतुलन आणि एकूण आरोग्याला प्रोत्साहन मिळू शकते.
15. नाभीत तेल लावल्याने खरोखर फायदा होतो का?
आयुर्वेदानुसार, नाभी ही शरीरातील सर्व शिरा आणि नसांचे उगमस्थान आहे. आधुनिक तज्ज्ञ आणि वापरकर्ते सातत्याने वापरल्यानंतर 2–4 आठवड्यांत त्वचेची पोत, पचनातील आराम आणि झोपेच्या गुणवत्तेत लक्षणीय फरक जाणवल्याचे सांगतात.
मोठ्या प्रमाणातील क्लिनिकल चाचण्या मर्यादित असल्या तरी, ही पद्धत सुरक्षित, नैसर्गिक असून आयुर्वेदिक डॉक्टरांकडून मोठ्या प्रमाणावर शिफारस केली जाते.
16. नाभी तेल लावण्यासाठी कोणते तेल सर्वोत्तम आहे?
नाभी तेल लावण्यासाठी कोणतेही एकच तेल "सर्वोत्तम" नाही. आदर्श निवड तुमच्या वैयक्तिक गरजा आणि आरोग्य उद्दिष्टांवर अवलंबून असते. आयुर्वेदात वेगवेगळ्या उद्देशांसाठी वेगवेगळ्या तेलांचा पारंपरिक वापर केला जातो.
उदाहरणार्थ, नारळ तेल थंड आणि त्वचा पोषण करणाऱ्या गुणधर्मांसाठी, शेंगदाणा तेल आराम आणि वात संतुलन राखण्यासाठी, एरंडेल तेल खोल पोषण देण्यासाठी आणि ब्राह्मी मिश्रित तेले मन शांत करण्यासाठी अनेकदा निवडले जातात.
काही वनौषधी मिश्रणे झोप, पचन, त्वचेचे आरोग्य किंवा मासिक पाळीतील आराम यांसारख्या समस्यांना आधार देण्यासाठी विशेषतः तयार केली जातात.
17. नाभीत तेल लावल्यास काही धोके आहेत का?
शुद्ध आणि उच्च दर्जाची तेले वापरल्यास नाभी तेल लावणे सामान्यतः कमी जोखमीची पद्धत मानली जाते. सर्वात सामान्य चिंता म्हणजे त्वचेची जळजळ किंवा एखाद्या विशिष्ट तेलाची ॲलर्जी, विशेषतः संवेदनशील त्वचा असलेल्या व्यक्तींमध्ये.
जोखीम कमी करण्यासाठी नेहमी स्वच्छ आणि योग्य पद्धतीने तयार केलेली तेले वापरा आणि नवीन उत्पादन वापरण्यापूर्वी पॅच टेस्ट करण्याचा विचार करा. फाटलेल्या, संसर्ग झालेल्या किंवा जळजळ असलेल्या त्वचेवर तेल लावणे टाळा.
एकाग्र आवश्यक तेले थेट नाभीत वापरणे टाळणे देखील महत्त्वाचे आहे, कारण ते योग्य प्रमाणात पातळ केलेले नसतील तर जळजळ, लालसरपणा किंवा अस्वस्थता निर्माण करू शकतात. जर तुम्हाला कोणताही प्रतिकूल परिणाम जाणवला, तर वापर थांबवा आणि आरोग्य तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
निष्कर्ष:
पिढ्यानपिढ्या नाभी तेल हे आयुर्वेदिक स्व-काळजीचा विश्वासार्ह भाग राहिले आहे. परंतु आपल्यापैकी अनेकांना नाभीत तेल लावण्याचे खरे फायदे अजूनही माहित नाहीत. पण कालांतराने, लोक आता या मूळ पद्धतीशी जोडले जात आहेत आणि दैनंदिन आरोग्याला आधार देणारे सौम्य, सर्वांगीण विधींचे पालन करत आहेत.
म्हणून, जर तुम्ही सुरुवात करण्यास तयार असाल, तर तुमच्या गरजांनुसार योग्य तेल निवडा आणि किमान 21 दिवस या पद्धतीचे पालन करा. कधीकधी सर्वात प्रभावी आरोग्यदायी सवयी सर्वात सोप्या असतात.
दुसरीकडे, आमच्या विशेषतः तयार केलेल्या नाभी तेलांच्या श्रेणीचा शोध घ्या आणि तुमच्यासाठी कोणते मिश्रण योग्य आहे ते पहा. अधिक निरोगी आणि संतुलित स्वतःकडे वाटण्यासाठीचा तुमचा प्रवास प्रत्येक रात्रीच्या काही थेंबांनी सुरू होऊ शकतो.

